Biskup, Ojciec Kościoła, męczennik.
Jest wpisany do kalendarza powszechnego rzymskiego. Jego wspomnienie obowiązkowe przypada 16 września.
Urodził się w między 200 a 210 r. w Kartaginie, w zamożnej rodzinie pogańskiej.
Otrzymał solidne wykształcenie prawnicze i retoryczne. Zasłynął jako retor. Pod wpływem prezbitera Cecyliusza ok. 246 r. przyjął chrzest i cały swój majątek rozdał ubogim. W niedługim czasie przyjął święcenia kapłańskie. Mając ok. 48 lat został wybrany biskupem Kartaginy, pomimo sprzeciwu części duchowieństwa.
W latach pięćdziesiątych III wieku doszło do dwóch dużych prześladowań chrześcijan za cesarzy Decjusza (250 r.) oraz Waleriana (lata 257-258). Po pierwszym z nich Cyprian musiał przywracać dyscyplinę w Kościele, ponieważ wielu wyparło się wiary, a część wiernych pod przewodnictwem Felicysyma, przyjmowała odstępców (tzw. lapsi), z pominięciem hierarchii kościelnej i odrzuceniem przyjmowanych wówczas bardzo surowych przepisów pokutnych. Cyprian ekskomunikował zwolenników tej schizmy, apostatom zaś zlecił odbywanie pokuty nakazanej przepisami kościelnymi. W niedługim czasie nastąpiło inne prześladowanie, spowodowane zarazą, o którą oskarżono chrześcijan. Cyprian zorganizował pomoc dla wszystkich ofiar epidemii, nie zwracając uwagi na różnice religijne. Dzięki temu zjednał sobie przychylność pogan i przyczynił się do złagodzenia antychrześcijańskich nastrojów. Natomiast podczas wspomnianych prześladowań za cesarza Waleriana został zesłany na pustynię do Curubis. Stamtąd słał listy pocieszające do chrześcijan skazanych na ciężkie prace.
Cyprian, chociaż zasłynął jako mówca, nie był płodnym pisarzem. Był przede wszystkim duszpasterzem. Zostawił po sobie 13 traktatów (m.in. O stroju dziewic, O jedności Kościoła katolickiego, O modlitwie Pańskiej) i 81 listów. W swoim nauczaniu podejmował głównie tematy ascetyczno-moralne oraz dyscyplinarne. Cenne jest jego dzieło O modlitwie Pańskiej. Benedykt XVI zauważa, że „Cyprian jest jednym z pierwszych przedstawicieli owocnej tradycji teologiczno-duchowej, która postrzega «serce» jako uprzywilejowane miejsce modlitwy. W istocie, według Biblii i Ojców, serce to wnętrze człowieka, miejsce, gdzie mieszka Bóg. W nim dochodzi do spotkania, podczas którego Bóg mówi do człowieka, a człowiek słucha Boga; człowiek mówi do Boga i Bóg słucha człowieka — wszystko dokonuje się przez jedyne słowo Boże”.
Cyprianowi bardzo zależało na jedności Kościoła. Uważał, że schizmy przyniosły więcej szkód dla chrześcijan niż prześladowania. Jednoznacznie stwierdzał, że Kościół jest jeden, zbudowany na Piotrze. Miał o nim jednoznaczne zdanie: „Kto opuszcza katedrę Piotrową, na której zbudowany jest Kościół, łudzi się myśląc, że pozostaje w Kościele” (O jedności Kościoła katolickiego, 4). Benedykt XVI wskazywał, że „Cyprian wie dobrze i wyraził to w mocnych słowach, że «poza Kościołem nie ma zbawienia» (List 4, 4 i 73, 21) oraz że «nie może mieć Boga za ojca ten, kto nie ma Kościoła za matkę» (O jedności Kościoła katolickiego, 4). Nieodłączną cechą charakterystyczną Kościoła jest jedność, której symbolem jest tkana, a nie szyta tunika Chrystusa (tamże, 7): mówi, że fundamentem tej jedności jest Piotr (tamże, 4), a swoje doskonałe urzeczywistnienie znajduje w Eucharystii (List 63, 13). «Jest jeden tylko Bóg, jeden Chrystus — napomina Cyprian — jeden jest Jego Kościół, jedna wiara, jeden lud chrześcijański, złączony w ścisłej jedności spoiwem zgody; i nie można rozdzielać tego, co z natury jest jedno»” (O jedności Kościoła katolickiego, 23).
Zmarł 14 września 258 r. ścięty mieczem w Kartaginie.
Bibliografia:
Benedykt XVI, Św. Cyprian
A. Żurek, Wprowadzenie do Ojców Kościoła, Kraków 1993
F. Drączkowski, Patrologia, Pelplin-Lublin 1998
Jeśli chcesz otrzymywać bezpłatne powiadomienia o wszystkich tekstach, które w danym tygodniu pojawiły się na portalu modlitwajezusowa.com.pl, to zapisz się na otrzymywanie wiadomości. Jak będzie działać system powiadomień o nowych wpisach na portalu modlitwajezusowa.com.pl? Raz w tygodniu, w niedzielę o 18:00, otrzymasz wiadomość z listą najnowszych artykułów, które ukazały się na portalu modlitwajezusowa.com.pl.
