Dusza jest w świecie, ponieważ została zrodzona. Umysł jest ponad światem, ponieważ nie został zrodzony. Dusza, która pojmuje świat i chce zostać zbawiona, w każdej godzinie przestrzega i bierze w rachubę stałą zasadę: zawody i próba są teraz, nie można zjednać sobie sędziego, a dusza może zarówno zginąć, jak i zostać zbawiona z powodu drobnej i niemoralnej rozkoszy.
— Pseudo-Antoni Wielki, Naszego w gronie świętych Ojca Antoniego Wielkiego pouczenia o zachowaniu ludzi i właściwym sposobie postępowania w stu siedemdziesięciu rozdziałach, [w:] Filokalia, tom 1.
Może nas dziwić wypowiedź Pseudo-Antoniego Wielkiego na temat duszy. Stwierdza, że została ona zrodzona. Czy to nie przeczy pochodzeniu ciała? Przecież to one zostało zrodzone. O duszy mówimy, że pochodzi od Boga. Została więc stworzona, a nie zrodzona. Co więc na myśli na autor?
Może lepiej to będzie zrozumiałe, jeśli porównamy duszę z umysłem. W powyższej wypowiedzi bowiem jest mowa o tych dwóch sferach ludzkiej natury. Umysł, w przeciwieństwie do duszy, nie został zrodzony i jest ponad światem. Dla ojców monastycznych często umysł był elementem natury ludzkiej, który brał udział w kontemplacji Boga. To organ kontemplacji. Święty Maksym Wyznawca, jeden z autorów Filokalii, uważał, że umysł jest miejscem świętym i świątynią Boga. Nie może zatem przynależeć do świata. To mieszkanie Boga. Umysł pochodzi wprost od Niego.
Pseudo-Antoni wcześniej pisał, że umysł „widzi wszystko, także rzeczy niebiańskie”. Posiada zatem zdolność, która nie jest w pełni ludzka, która nie pochodzi od człowieka. Jest to możliwe tylko dzięki Boga. Dlatego też Pseudo-Antoni stwierdza, że umysł jest „darem Bożym, który zbawia duszę”.
Troską tej drugiej jest czujność, która polega na tym, aby mieć świadomość rzeczywistości doczesnej. W niej zaś są zawody i próba, jak mówi Pseudo-Antoni Wielki, czyli różnego rodzaju doświadczenia. Wybory duszy będą stanowić o jej wiecznym przeznaczeniu. Może więc zbawić się albo zginąć. Innej możliwości nie ma.
Jeśli umysł jest darem Bożym, który zbawia duszę i widzi wszystko, to dla ojców, pokarmem dla umysłu była modlitwa. Zatem ta praktyka pomaga duszy w podejmowaniu dobrych wyborów, w byciu uważnym. Tą modlitwą może być także modlitwa Jezusowa. To droga do zbawienia. To bycie czujnym. To świadome przebywanie w obecności Bożej.
Modlitwa Jezusowa uzdalnia nas do pokonywania prób. Uczy trzeźwości, ciągłego wpatrywania się w Boga, kierowania ku Niemu wszystkiego, co składa się na nasze życie. Praktykując tę modlitwę, uczymy się być uważnym w chwili obecnej, zważać na wszystko, co nas spotyka, zarówno dobre, jak i złe. Dzięki wytrwałości w niej, możemy ostatecznie przezwyciężyć wszystkie przeszkody i być na zawsze z Bogiem.
Brunon Koniecko OSB – benedyktyn tyniecki. Do opactwa wstąpił w 2010 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w 2018 r. Jest absolwentem administracji oraz teologii. W opactwie tynieckim był m.in. przeorem, podprzeorem i wychowawcą. Autor książek: Medytować to…, Nie żartujcie sobie z Bóstwa!, Modlitwa Jezusowa. Przewodnik po rekolekcjach Oddychać Imieniem, Droga Filokalii. 50-dniowe ćwiczenie duchowe
Jeśli chcesz otrzymywać bezpłatne powiadomienia o wszystkich tekstach, które w danym tygodniu pojawiły się na portalu modlitwajezusowa.com.pl, to zapisz się na otrzymywanie wiadomości. Jak będzie działać system powiadomień o nowych wpisach na portalu modlitwajezusowa.com.pl? Raz w tygodniu, w niedzielę o 18:00, otrzymasz wiadomość z listą najnowszych artykułów, które ukazały się na portalu modlitwajezusowa.com.pl.
