Opat.
Jest wpisany do kalendarza Konfederacji Benedyktyńskiej. Jego wspomnienie dowolne przypada 12 listopada.
Urodził się w 759 r. w Konstantynopolu.
Pochodził z zamożnej rodziny chrześcijańskiej. Jego matka Teoktysta oraz wuj Platon, opat klasztoru Sekkudion w Bitynii, czczeni są jako święci. Teodor był bardzo dobrze wykształcony. W 781 r. wstąpił do klasztoru niedaleko Konstantynopola. W 794 r. został tam przełożonym.
Był nieprzejednany wobec cesarza Konstantyna VI, który porzucił małżonkę, aby zawrzeć małżeństwo z kochanką Teodotą. Spowodowało to konflikt z patriarchą Konstantynopola i skutkowało wygnaniem w 796 r. Wrócił w następnym roku po obaleniu Konstantyna i powierzono mu bycie przełożonym klasztoru Studios w Konstantynopolu. Założył go konsul Studios. Teodor zaś od tego imienia przyjął przydomek Studyta. Sprowadził tam mnichów, których nazywano studytami. Zaczął dokładnie organizować życie w klasztorze. Jego reforma przyniosła duże zmiany i liczne powołania. Według Żywotów Teodora mnichów studytów było ponad tysiąc. Wiele klasztorów z innych krajów przyjęły regułę życia monastycznego, napisaną przez Teodora. Bardzo gorliwie bronił kultu obrazów. Z tego powodu w latach 815-821 był chłostany, więziony i zsyłany na wygnanie do różnych miejsc w Azji Mniejszej. Ostatecznie pozwolono mu wrócić do Konstantynopola, ale nie do swojego klasztoru.
Teodor kładł nacisk na wierne zachowywanie reguły klasztoru przez mnichów. Jego działalność sprawiła, że Studios stał się centrum kongregacji klasztorów zależnych i ważnym miejscem formacyjnym z pokaźną biblioteką. Jego Reguła, znana pod nazwą Hypotyposis, spisana wkrótce po jego śmierci, została przyjęta z pewnymi zmianami m.in. na górze Athos. To miejsce powstania Filokalii, czyli zbioru wybranych pism z duchowości wschodniej. W wersji rosyjskiej tego dzieła (Dobrotolubie) cały tom czwarty poświęcony jest Regule św. Teodora.
Zostawił on po sobie liczne teksty. Był autorem traktatów polemicznych na temat kultu obrazów, przepisów regulujących życie monastyczne, katechez, listów, utworów poetyckich. W tych dziełach podkreślał pilną potrzebę świadomego powrotu do nauczania Ojców, zwłaszcza do św. Bazylego, pierwszego twórcy reguł życia monastycznego. Cenił wartość pracy do tego stopnia, że nazwał ją „ofiarą mnicha”, jego „liturgią”. Dzięki temu świat pracy staje się bardziej ludzki, a człowiek przez pracę staje się bardziej sobą, zbliża się do Boga.
Benedykt XVI tak podsumowuje jego życie: „Miłość do wcielonego Pana i Jego widzialności w liturgii oraz w ikonach. Wierność wobec chrztu i życie w komunii Ciała Chrystusa, pojmowanej również jako komunia chrześcijan. Duch ubóstwa, umiarkowania, wyrzeczenia; czystość, panowanie nad sobą, pokora i posłuszeństwo, przeciwstawione prymatowi własnej woli, niszczącej więzi społeczne i pokój dusz. Zamiłowanie do pracy fizycznej i duchowej. Przyjaźń duchowa, rodząca się z oczyszczenia własnego sumienia, własnej duszy, własnego życia”.
Zmarł 11 listopada 826 r. w klasztorze na przylądku Akritas w Bitynii.
Bibliografia:
O. Kashchuk, Teodor Studyta, w: Encyklopedia katolicka, tom 19, Lublin 2013.
Benedykt XVI, Święty Teodor Studyta.
Brunon Koniecko OSB – benedyktyn tyniecki. Do opactwa wstąpił w 2010 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w 2018 r. Jest absolwentem administracji oraz teologii. W opactwie tynieckim był m.in. przeorem, podprzeorem i wychowawcą. Autor książek: Medytować to…, Nie żartujcie sobie z Bóstwa!, Modlitwa Jezusowa. Przewodnik po rekolekcjach Oddychać Imieniem, Droga Filokalii. 50-dniowe ćwiczenie duchowe
Opracowanie graficzne: Mikołaj Jastrzębski OSB
Jeśli chcesz otrzymywać bezpłatne powiadomienia o wszystkich tekstach, które w danym tygodniu pojawiły się na portalu modlitwajezusowa.com.pl, to zapisz się na otrzymywanie wiadomości. Jak będzie działać system powiadomień o nowych wpisach na portalu modlitwajezusowa.com.pl? Raz w tygodniu, w niedzielę o 18:00, otrzymasz wiadomość z listą najnowszych artykułów, które ukazały się na portalu modlitwajezusowa.com.pl.
